چگونه رده محصول مناسب برای ثبت در وندورلیست را انتخاب کنیم؟
انتخاب رده محصول مناسب یکی از مهم‌ترین مراحل برای شرکت‌هایی است که قصد دارند در وندورلیست صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، نیروگاه، مس، مترو و سایر صنایع بزرگ ثبت شوند. رده محصول مشخص می‌کند شرکت چه کالا، تجهیز یا محصولی را برای تأمین به صنعت هدف معرفی می‌کند و ارزیابی توانمندی شرکت نیز تا حد زیادی بر اساس همین اطلاعات انجام می‌شود.
با این حال، یکی از اشتباهات رایج شرکت‌ها این است که هنگام ثبت اطلاعات، صرفا نزدیک‌ترین عنوان به نام محصول یا موضوع فعالیت شرکت را انتخاب می‌کنند. در حالی که رده محصول باید با ماهیت واقعی محصول، مشخصات فنی، کاربرد، استانداردها و مستندات شرکت مطابقت داشته باشد.
انتخاب اشتباه ممکن است باعث ایجاد مغایرت میان اطلاعات ثبتی، مستندات فنی و محصول معرفی‌شده شود و در ادامه، اصلاح اطلاعات یا بررسی بیشتر پرونده را ضروری کند.
از طرف دیگر، اگر محصول شرکت در هیچ‌یک از رده‌های موجود قرار نگیرد، انتخاب یک رده نامرتبط راه‌حل مناسبی نیست و باید امکان ایجاد رده محصول جدید بررسی شود. در اطلاعیه‌های منتشرشده در وب‌سایت پتروکاران فردا نیز موضوع ایجاد رده محصول جدید، فرم پیشنهاد ساختار رده محصول و قالب نامه درخواست ایجاد رده جدید به‌صورت جداگانه مورد توجه قرار گرفته است.
در این مقاله بررسی می‌کنیم که رده محصول چیست، چگونه باید آن را انتخاب کرد، چه مدارکی برای تصمیم‌گیری لازم است، چه اشتباهاتی باید از آنها جلوگیری کرد و در صورت نبود رده مناسب چه اقدامی باید انجام داد.
رده محصول در وندورلیست چیست؟
رده محصول یا Product Category، دسته‌بندی تخصصی کالا یا تجهیزی است که شرکت قصد دارد آن را به‌عنوان بخشی از توانمندی خود برای تامین به صنایع معرفی کند.
به بیان ساده، رده محصول پاسخ این سؤال است:
شرکت دقیقاً چه محصول یا تجهیزی را می‌تواند تولید، تامین یا ارائه کند؟
برای مثال، عبارت «تجهیزات صنعتی» یک عنوان بسیار کلی است و مشخص نمی‌کند شرکت دقیقا چه چیزی عرضه می‌کند.
اما عناوینی مانند:
- شیرآلات صنعتی
- پمپ‌های صنعتی
- کمپرسورها
- تجهیزات ابزار دقیق
- کابل‌های صنعتی
- فلنج و اتصالات
- تجهیزات برق صنعتی
اطلاعات دقیق‌تری درباره نوع محصول ارائه می‌کنند.
البته حتی این عناوین نیز ممکن است برای یک فرآیند تخصصی کافی نباشند و لازم باشد محصول در زیرگروه دقیق‌تری طبقه‌بندی شود.
بنابراین رده محصول صرفا یک عنوان برای معرفی شرکت نیست؛ بلکه باید نماینده واقعی کالا یا تجهیز قابل ارائه توسط شرکت باشد.
چرا انتخاب رده محصول در وندورلیست اهمیت دارد؟
وندورلیست برای شناسایی و ارزیابی شرکت‌هایی ایجاد می‌شود که توانایی تأمین کالا یا ارائه خدمات موردنیاز یک صنعت یا سازمان را دارند.
به همین دلیل، زمانی که شرکت یک محصول را برای ثبت معرفی می‌کند، اطلاعات مربوط به همان محصول اهمیت پیدا می‌کند.
برای مثال، اگر شرکت خود را تولیدکننده یک تجهیز معرفی کند، باید بتواند متناسب با آن ادعا، مدارک و شواهد مرتبط با توانمندی خود را ارائه کند.
در فرآیندهای ارزیابی تأمین‌کنندگان، عواملی مانند توان مالی، سابقه، ارزیابی مشتریان قبلی، نمایندگی و خدمات پس از فروش، توان مدیریتی، نظام کیفیت و سوابق کاری می‌توانند در ارزیابی شرکت نقش داشته باشند؛ بنابراین اطلاعات محصول باید با سایر اطلاعات پرونده هماهنگ باشد.
انتخاب صحیح رده محصول می‌تواند به شرکت کمک کند تا:
- توانمندی واقعی خود را دقیق‌تر معرفی کند.
- مدارک مرتبط با محصول را منظم‌تر ارائه کند.
- از ثبت اطلاعات نامرتبط جلوگیری کند.
- احتمال ایجاد مغایرت در پرونده را کاهش دهد.
- فرآیند آماده‌سازی مدارک را هدفمندتر کند.
- بازار و صنایع هدف خود را دقیق‌تر مشخص کند.
- برای توسعه سبد محصولات، ساختار منظم‌تری داشته باشد.
رده محصول را بر اساس چه معیارهایی انتخاب کنیم؟
برای انتخاب رده محصول بهتر است یک عنوان را صرفا بر اساس شباهت اسمی انتخاب نکنید.
حداقل هفت عامل باید بررسی شود:
- ماهیت واقعی محصول
- کاربرد محصول
- نقش شرکت در زنجیره تأمین
- مشخصات فنی
- استانداردهای مرتبط
- مستندات قابل ارائه
- صنعت و بازار هدف
در ادامه هر کدام را بررسی می‌کنیم.
۱. ابتدا ماهیت دقیق محصول را مشخص کنید
قبل از اینکه به سراغ فهرست رده‌های محصول بروید، باید بدانید شرکت دقیقا چه چیزی ارائه می‌کند.
برای مثال، عنوان:
تجهیزات نفت و گاز
برای یک محصول مشخص بسیار کلی است.
اما اگر محصول شرکت یک شیر پروانه‌ای صنعتی است، باید همین ماهیت واقعی محصول در فرآیند انتخاب رده مورد توجه قرار گیرد.
همین موضوع برای محصولات دیگر نیز صادق است.
برای مثال:
- پمپ سانتریفیوژ
- کمپرسور
- فلنج فولادی
- کابل کنترل
- ترانسمیتر فشار
- تابلو برق صنعتی
هر کدام ماهیت فنی متفاوتی دارند و نباید صرفا به دلیل استفاده در یک صنعت مشترک، در یک دسته کلی قرار بگیرند.
یک سؤال ساده از خودتان بپرسید:
اگر بخواهیم محصول را در یک جمله برای یک کارشناس فنی توضیح دهیم، دقیقا چه می‌گوییم؟
همین پاسخ باید نقطه شروع انتخاب رده محصول باشد.
۲. کاربرد محصول را مشخص کنید
گاهی نام دو محصول شبیه یکدیگر است اما کاربرد آنها متفاوت است.
بنابراین بعد از تعیین نام محصول باید مشخص کنید:
- محصول در چه سیستمی استفاده می‌شود؟
- چه کاری انجام می‌دهد؟
- در چه محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟
- مصرف‌کننده اصلی آن چه صنعتی است؟
- آیا برای فرآیند خاصی طراحی شده است؟
برای مثال، یک تجهیز اندازه‌گیری ممکن است برای اندازه‌گیری فشار، دما، سطح یا جریان استفاده شود.
بنابراین عنوان کلی «ابزار دقیق» ممکن است برای شروع مناسب باشد، اما برای طبقه‌بندی دقیق‌تر باید نوع تجهیز و کاربرد آن مشخص شود.
کاربرد محصول یکی از مهم‌ترین سرنخ‌ها برای تشخیص رده مناسب است.
۳. مشخص کنید شرکت تولیدکننده است یا تامین‌کننده
یکی از مهم‌ترین مواردی که باید قبل از انتخاب رده مشخص شود، نقش شرکت در زنجیره تأمین است.
شرکت ممکن است:
- تولیدکننده باشد؛
- تأمین‌کننده یا بازرگان باشد؛
- نماینده یک برند باشد؛
- یا در برخی موارد خدمات فنی یا مهندسی ارائه کند.
این نقش روی نوع مدارکی که شرکت می‌تواند ارائه کند اثر دارد.
اگر شرکت تولیدکننده است
باید بتواند متناسب با محصول، شواهدی از توان ساخت و کنترل کیفیت ارائه کند؛ مانند:
- تجهیزات تولید
- فرآیند ساخت
- کنترل کیفیت
- مدارک فنی
- استانداردهای مرتبط
- سوابق تولید
- سوابق پروژه
اگر شرکت تأمین‌کننده است
ممکن است مدارکی مانند:
- نمایندگی
- قرارداد تأمین
- مدارک برند
- اصالت کالا
- سوابق فروش
- خدمات پس از فروش
اهمیت بیشتری داشته باشند.
بنابراین رده محصول باید با نقش واقعی شرکت در زنجیره تامین هماهنگ باشد.
۴. موضوع فعالیت شرکت را با رده محصول اشتباه نگیرید
یکی از اشتباهات رایج این است که شرکت تصور کند هر چیزی که در موضوع فعالیت اساسنامه آن نوشته شده، می‌تواند به‌عنوان رده محصول انتخاب شود.
این دو مفهوم با یکدیگر متفاوت هستند.
موضوع فعالیت شرکت
یک مفهوم حقوقی و ثبتی است که حوزه‌های فعالیت مجاز شرکت را مشخص می‌کند.
رده محصول
یک مفهوم تخصصی برای دسته‌بندی کالا یا تجهیزی است که شرکت قصد دارد آن را تأمین یا تولید کند.
برای مثال، ممکن است در موضوع فعالیت یک شرکت عبارت «خرید، فروش، واردات و صادرات تجهیزات صنعتی» وجود داشته باشد.
این عبارت به‌تنهایی مشخص نمی‌کند شرکت در کدام حوزه تخصصی محصول فعالیت می‌کند.
بنابراین هنگام انتخاب رده محصول باید محصول واقعی و توانمندی قابل اثبات شرکت را مبنا قرار داد، نه صرفا متن اساسنامه.
۵. مشخصات فنی محصول را بررسی کنید
یکی از بهترین راه‌ها برای انتخاب رده محصول، بررسی مشخصات فنی واقعی کالا است.
برای هر محصول بهتر است اطلاعات زیر مشخص باشد:
| مشخصه | توضیح |
|---|---|
| نام محصول | نام فنی و دقیق |
| مدل | مدل یا سری محصول |
| کاربرد | محل و نحوه استفاده |
| ظرفیت | در صورت وجود |
| سایز | در صورت مرتبط بودن |
| فشار کاری | در تجهیزات مربوط |
| دمای کاری | در تجهیزات مربوط |
| جنس | متریال محصول |
| نوع اتصال | در صورت وجود |
| استاندارد | استانداردهای مرتبط |
| برند | برند تولیدکننده |
| کشور سازنده | در صورت مرتبط بودن |
البته همه این موارد برای همه محصولات ضروری نیستند.
هدف این است که قبل از انتخاب رده، تصویر فنی دقیقی از محصول داشته باشیم.
۶. استانداردهای محصول را بررسی کنید
استانداردهای محصول می‌توانند اطلاعات مهمی درباره ماهیت فنی کالا ارائه دهند. بسته به نوع محصول، ممکن است استانداردهایی مانند موارد زیر مطرح باشند:
- API
- ASME
- ASTM
- IEC
- ISO
- NACE
اما یک نکته مهم وجود دارد:
وجود یک استاندارد به‌تنهایی تعیین‌کننده رده محصول نیست.
استاندارد باید در کنار:
- نوع محصول
- کاربرد
- مشخصات فنی
- صنعت هدف
- و مستندات شرکت
بررسی شود.
بنابراین نباید صرفا به این دلیل که محصول یک استاندارد خاص دارد، آن را در هر رده‌ای که نام مشابهی با استاندارد دارد قرار داد.
۷. مستندات محصول را قبل از انتخاب رده آماده کنید
قبل از تصمیم نهایی، تمام مدارکی که درباره محصول دارید جمع‌آوری کنید.
این مدارک ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- کاتالوگ
- دیتاشیت
- نقشه فنی
- گواهی تست
- Certificate
- گزارش بازرسی
- استاندارد محصول
- گواهینامه‌های کیفیت
- سوابق فروش
- قراردادها
- گواهی حسن انجام کار
- سوابق پروژه
- مستندات تولید
- مستندات کنترل کیفیت
سپس بررسی کنید:
آیا این مدارک واقعا رده‌ای را که انتخاب کرده‌ام پشتیبانی می‌کنند؟
اگر پاسخ منفی است، بهتر است قبل از ثبت نهایی، انتخاب رده دوباره بررسی شود.
۸. رده‌های موجود را با محصول واقعی تطبیق دهید
بعد از اینکه مشخصات محصول را آماده کردید، باید رده‌های موجود را بررسی کنید. در این مرحله به دنبال نزدیک‌ترین مفهوم فنی باشید، نه صرفا نزدیک‌ترین کلمه.
فرض کنید محصول شما «تجهیز اندازه‌گیری فشار» است.
اگر در فهرست، چند دسته مرتبط وجود دارد، باید بررسی کنید کدام دسته از نظر:
- نوع تجهیز
- کاربرد
- عملکرد
- استاندارد
- و مشخصات فنی
با محصول شما مطابقت بیشتری دارد.
روش پیشنهادی
برای هر محصول سه ستون ایجاد کنید:
| محصول واقعی | رده احتمالی | میزان تطابق |
|---|---|---|
| محصول A | رده X | بالا |
| محصول B | رده Y | متوسط |
| محصول C | رده Z | پایین |
اگر تنها دلیل انتخاب یک رده این است که نام آن شبیه نام محصول است، هنوز برای تصمیم‌گیری کافی نیست.
۹. محصول را بر اساس صنعت مصرف‌کننده طبقه‌بندی نکنید
این اشتباه نیز بسیار رایج است.
فرض کنید یک شرکت یک پمپ صنعتی تولید می‌کند که در پروژه‌های نفت، پتروشیمی و فولاد قابل استفاده است.
این موضوع به این معنی نیست که باید صرفا به دنبال یک رده با عنوان «تجهیزات نفت» باشد.
باید ابتدا مشخص شود محصول از نظر فنی چیست و سپس ارتباط آن با صنعت هدف بررسی شود.
بنابراین:
صنعت مصرف‌کننده ≠ رده محصول
ممکن است یک محصول در چند صنعت کاربرد داشته باشد، اما همچنان یک ماهیت فنی مشخص داشته باشد.
۱۰. سبد محصولات شرکت را تفکیک کنید
اگر شرکت چند محصول متفاوت دارد، بهتر است همه آنها را زیر یک عنوان کلی قرار ندهد.
برای مثال شرکتی را در نظر بگیرید که این محصولات را ارائه می‌کند:
- شیرآلات صنعتی
- فلنج
- اتصالات
- تجهیزات ابزار دقیق
- تابلو برق
اگر همه این محصولات صرفا تحت عنوان «تجهیزات صنعتی» معرفی شوند، اطلاعات بسیار کلی خواهد بود.
بهتر است هر خانواده محصول به‌صورت جداگانه بررسی شود.
ماتریس پیشنهادی محصولات
| خانواده محصول | محصول | کاربرد | صنعت هدف | استاندارد | رده پیشنهادی |
|---|---|---|---|---|---|
| مکانیکی | محصول A | فرآیندی | نفت | استاندارد مرتبط | رده A |
| برق | محصول B | توزیع برق | فولاد | استاندارد مرتبط | رده B |
| ابزار دقیق | محصول C | اندازه‌گیری | پتروشیمی | استاندارد مرتبط | رده C |
این روش به شرکت کمک می‌کند تصویر دقیق‌تری از سبد محصولات خود داشته باشد.
۱۱. تعداد زیاد رده محصول همیشه مزیت نیست
ممکن است شرکت تصور کند هرچه تعداد بیشتری رده محصول ثبت کند، شانس بیشتری برای همکاری خواهد داشت.
اما این رویکرد همیشه منطقی نیست.
اگر شرکتی برای تعداد زیادی رده درخواست دهد ولی برای بعضی از آنها:
- محصول واقعی نداشته باشد؛
- سابقه مرتبط نداشته باشد؛
- مدارک کافی نداشته باشد؛
- توان تولید یا تأمین آن را نتواند اثبات کند؛
تعداد زیاد رده‌ها لزوما به معنی پرونده قوی‌تر نیست.
بهتر است رده‌هایی انتخاب شوند که با توانمندی واقعی شرکت قابل پشتیبانی باشند.
۱۲. اگر رده محصول مناسب وجود نداشت چه کنیم؟
این مهم‌ترین بخش برای محصولاتی است که در دسته‌بندی‌های موجود جای مشخصی ندارند.
اگر پس از بررسی دقیق متوجه شدید هیچ‌کدام از رده‌های موجود با محصول شما مطابقت مناسبی ندارد، نباید صرفا یک رده نامرتبط را انتخاب کنید.
در چنین شرایطی باید بررسی شود که آیا برای سازمان یا وندور موردنظر، فرآیند درخواست ایجاد رده محصول جدید پیش‌بینی شده است یا خیر.
پتروکاران فردا در اطلاعیه‌های منتشرشده در تیر ۱۴۰۵، مواردی از جمله:
- اطلاعیه شرایط و مراحل درخواست ایجاد رده محصول جدید
- فرم پیشنهاد ساختار رده محصول جدید
- قالب نامه درخواست ایجاد رده محصول جدید
را در بخش اطلاعیه‌های سایت منتشر کرده است.
این موضوع نشان می‌دهد که در مواردی که محصول در ساختار موجود قابل طبقه‌بندی نیست، ایجاد رده جدید می‌تواند موضوع یک فرآیند مستقل باشد.
درخواست ایجاد رده محصول جدید چیست؟
درخواست ایجاد رده محصول جدید به این معناست که شرکت اعلام می‌کند محصول یا خانواده محصول موردنظر در دسته‌بندی‌های موجود، جایگاه مناسب و دقیقی ندارد و نیاز است ساختار جدیدی برای آن بررسی شود.
این درخواست نباید صرفا برای انتخاب عنوانی دلخواه مطرح شود.
برای توجیه ایجاد یک رده جدید باید بتوان نشان داد که:
- محصول ماهیت مشخصی دارد؛
- محصول از نظر فنی قابل تعریف است؛
- با رده‌های موجود تفاوت دارد؛
- کاربرد مشخصی دارد؛
- مستندات فنی برای آن وجود دارد؛
- و قرار دادن آن در یک رده نامرتبط باعث طبقه‌بندی نادرست می‌شود.
برای درخواست رده محصول جدید چه اطلاعاتی باید آماده شود؟
جزئیات مدارک و فرم‌ها به سازمان و فرآیند مربوط بستگی دارد، اما برای آماده‌سازی اولیه بهتر است اطلاعات زیر را داشته باشید:
مشخصات شرکت
- نام شرکت
- شناسه‌های ثبتی موردنیاز
- نوع فعالیت
- اطلاعات تماس
مشخصات محصول
- نام فارسی
- نام انگلیسی
- شرح محصول
- کاربرد
- حوزه صنعتی
- ویژگی‌های فنی
- مدل یا سری محصول
- استانداردهای مرتبط
دلایل درخواست رده جدید
- چرا رده‌های موجود مناسب نیستند؟
- محصول با کدام رده‌ها بررسی شده است؟
- تفاوت محصول با رده‌های موجود چیست؟
- چرا ایجاد یک رده مستقل منطقی است؟
مستندات پشتیبان
- کاتالوگ
- دیتاشیت
- نقشه
- استاندارد
- گواهی تست
- سوابق تولید
- سوابق پروژه
- سایر مدارک فنی مرتبط
پیش از ارسال درخواست، باید آخرین فرم و دستورالعمل سازمان مقصد ملاک قرار گیرد؛ زیرا ساختار مدارک و فرآیندها ممکن است تغییر کند.
تفاوت انتخاب رده موجود با درخواست ایجاد رده جدید
این دو مسیر را باید کاملا از یکدیگر تفکیک کرد.
| انتخاب رده موجود | ایجاد رده جدید |
|---|---|
| رده مناسب در ساختار موجود وجود دارد | رده مناسب پیدا نمی‌شود |
| محصول با دسته موجود تطابق دارد | محصول با دسته‌های موجود تطابق کافی ندارد |
| تمرکز بر انتخاب صحیح دسته است | تمرکز بر توجیه فنی دسته جدید است |
| مستندات با رده موجود تطبیق داده می‌شوند | تفاوت با رده‌های موجود باید توضیح داده شود |
| فرآیند انتخاب انجام می‌شود | فرآیند درخواست و بررسی رده جدید مطرح می‌شود |
بنابراین ابتدا باید مطمئن شوید که واقعا به رده جدید نیاز دارید.
اشتباهات رایج در انتخاب رده محصول
انتخاب بر اساس شباهت کلمات
اینکه نام رده و محصول شبیه هم باشند، به معنی تطابق فنی آنها نیست.
انتخاب بر اساس موضوع فعالیت شرکت
موضوع فعالیت شرکت جایگزین مشخصات فنی محصول نیست.
انتخاب بر اساس صنعت هدف
استفاده محصول در صنعت نفت به این معنی نیست که هر رده‌ای با عنوان نفت برای آن مناسب است.
ثبت بیش از حد رده
تعداد بیشتر رده‌ها بدون توانمندی و مستندات مرتبط، لزوماً مزیت ایجاد نمی‌کند.
نادیده گرفتن استاندارد محصول
استانداردها می‌توانند به شناسایی ماهیت فنی محصول کمک کنند و نباید در بررسی اولیه نادیده گرفته شوند.
بی‌توجهی به مستندات
اگر رده انتخاب‌شده با مدارک شرکت همخوانی نداشته باشد، پرونده از نظر اطلاعاتی منسجم نخواهد بود.
انتخاب رده نامرتبط به جای درخواست رده جدید
اگر محصول واقعاً در هیچ رده‌ای قرار نمی‌گیرد، بهتر است ابتدا فرآیند ایجاد رده جدید بررسی شود.
آیا ISO برای انتخاب رده محصول کافی است؟
خیر.
استانداردها و گواهینامه‌های مدیریتی مانند ISO می‌توانند بخشی از مستندات شرکت باشند، اما به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند محصول باید در کدام رده قرار بگیرد.
برای انتخاب رده باید موارد دیگری مانند:
- ماهیت محصول
- کاربرد
- مشخصات فنی
- استاندارد محصول
- سابقه
- توان تولید یا تأمین
- و مستندات مرتبط
نیز بررسی شوند.
بنابراین داشتن ISO به معنای آن نیست که شرکت می‌تواند هر رده محصولی را انتخاب کند.
آیا گواهی حسن انجام کار در انتخاب رده محصول اهمیت دارد؟
گواهی حسن انجام کار مستقیما تعیین نمی‌کند محصول در چه رده‌ای قرار می‌گیرد؛ اما می‌تواند برای اثبات سابقه و تجربه شرکت در محصول یا حوزه مرتبط مفید باشد.
برای مثال اگر شرکتی یک محصول مشخص را در پروژه‌های صنعتی تأمین کرده باشد، سوابق مرتبط می‌تواند بخشی از شواهد تجربه شرکت در همان حوزه باشد.
بنابراین بهتر است:
رده محصول ← بر اساس ماهیت فنی محصول
و
سوابق پروژه ← برای اثبات تجربه و توانمندی مرتبط
بررسی شوند.
آیا انتخاب رده محصول به معنی تأیید شرکت است؟
خیر.
انتخاب رده محصول تنها یکی از مراحل معرفی و ارزیابی توانمندی شرکت است.
نباید این مفاهیم را با یکدیگر یکی دانست:
انتخاب رده محصول ≠ ثبت درخواست ≠ ارزیابی فنی ≠ تأیید نهایی ≠ دریافت سفارش
حتی قرار گرفتن در یک فهرست تأمین‌کنندگان نیز به‌خودی‌خود به معنی تضمین دریافت سفارش نیست. پتروکاران فردا نیز در معرفی خدمات وندورلیست بر این تفکیک تأکید کرده است.
آیا می‌توان چند رده محصول را انتخاب کرد؟
اگر شرکت واقعاً چند خانواده محصول دارد، ممکن است بتواند برای چند رده مرتبط اقدام کند؛ اما این موضوع باید بر اساس ضوابط سازمان مقصد و توانمندی واقعی شرکت بررسی شود.
مبنای تصمیم نباید این باشد که:
«هرچه رده بیشتری ثبت کنیم بهتر است.»
بلکه باید این باشد:
«کدام رده‌ها دقیقاً با محصولات و توانمندی قابل اثبات شرکت مطابقت دارند؟»
این تفاوت بسیار مهم است.
یک مثال عملی؛ انتخاب رده برای یک شرکت تولیدکننده شیرآلات
فرض کنید شرکت «الف» تولیدکننده شیرآلات صنعتی است.
مرحله اول: شناسایی محصول
محصول:
شیر پروانه‌ای صنعتی
مرحله دوم: تعیین کاربرد
استفاده در خطوط فرآیندی و انتقال سیالات.
مرحله سوم: مشخصات فنی
شرکت مشخصاتی مانند:
- سایز
- فشار کاری
- جنس بدنه
- نوع اتصال
- نوع عملگر
- متریال قطعات
- استانداردهای مرتبط
را در اختیار دارد.
مرحله چهارم: بررسی مستندات
شرکت مدارکی مانند:
- کاتالوگ
- دیتاشیت
- نقشه
- گواهی تست
- سوابق تولید
- سوابق پروژه
را آماده می‌کند.
مرحله پنجم: بررسی رده‌ها
رده‌های موجود بررسی می‌شوند تا مشخص شود کدام عنوان با محصول تطابق فنی دارد.
مرحله ششم: تصمیم
اگر رده مناسبی وجود داشته باشد، همان رده بررسی می‌شود.
اگر هیچ رده‌ای محصول را به‌درستی پوشش ندهد، شرکت باید به جای انتخاب یک عنوان نامرتبط، امکان درخواست ایجاد رده محصول جدید را بررسی کند.
این فرآیند بسیار منطقی‌تر از آن است که شرکت صرفا عنوان «تجهیزات نفت و گاز» را انتخاب کند.
چک‌لیست نهایی انتخاب رده محصول
قبل از ثبت اطلاعات، این چک‌لیست را بررسی کنید:
اطلاعات محصول
- نام دقیق محصول مشخص شده است.
- نام انگلیسی محصول مشخص است.
- کاربرد محصول مشخص است.
- مشخصات فنی آماده است.
- مدل یا سری محصول مشخص است.
- استانداردهای مرتبط مشخص شده‌اند.
- کاتالوگ و دیتاشیت آماده است.
اطلاعات شرکت
- مشخص شده شرکت تولیدکننده است یا تأمین‌کننده.
- توانمندی شرکت با محصول مرتبط است.
- سوابق کاری مرتبط مشخص شده‌اند.
- مدارک حقوقی و ثبتی موردنیاز آماده است.
- مدارک کیفیت و فنی مرتبط آماده است.
انتخاب رده
- رده انتخاب‌شده از نظر فنی با محصول مطابقت دارد.
- انتخاب رده فقط بر اساس شباهت کلمات انجام نشده است.
- رده بر اساس موضوع فعالیت شرکت انتخاب نشده است.
- رده صرفاً بر اساس صنعت هدف انتخاب نشده است.
- مدارک شرکت از انتخاب رده پشتیبانی می‌کنند.
- رده‌های مشابه نیز بررسی شده‌اند.
- مشخص شده که آیا رده جدید لازم است یا خیر.
یک فرمول ساده برای انتخاب رده محصول
برای اینکه فرآیند انتخاب برای شرکت‌ها ساده‌تر شود، می‌توان این مسیر را در نظر گرفت:
محصول چیست؟
↓
چه کاربردی دارد؟
↓
مشخصات فنی آن چیست؟
↓
شرکت تولیدکننده است یا تأمین‌کننده؟
↓
چه استانداردهایی دارد؟
↓
چه مدارکی برای اثبات آن وجود دارد؟
↓
در کدام رده موجود قرار می‌گیرد؟
↓
آیا تطابق فنی کافی است؟
↓
بله → انتخاب رده موجود
خیر → بررسی امکان ایجاد رده محصول جدید
این مسیر می‌تواند از بسیاری از انتخاب‌های اشتباه جلوگیری کند.
چه زمانی بهتر است انتخاب رده محصول توسط متخصص بررسی شود؟
در محصولات ساده و دارای دسته‌بندی مشخص، ممکن است انتخاب رده چندان پیچیده نباشد.
اما بررسی تخصصی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که:
- چند رده مشابه وجود داشته باشد؛
- محصول چندکاربردی باشد؛
- محصول جدید یا تخصصی باشد؛
- شرکت چند خانواده محصول داشته باشد؛
- شرکت هم تولیدکننده و هم تأمین‌کننده باشد؛
- مستندات محصول ناقص باشد؛
- محصول در چند صنعت استفاده شود؛
- رده مناسب در فهرست موجود پیدا نشود؛
- یا نیاز به درخواست ایجاد رده جدید وجود داشته باشد.
در این شرایط، بررسی محصول، مدارک و ساختار رده‌بندی پیش از ثبت نهایی می‌تواند از انتخاب اشتباه جلوگیری کند.
جمع‌بندی
انتخاب رده محصول در وندورلیست یک انتخاب صرفاً اداری نیست؛ بلکه باید بر اساس ماهیت واقعی محصول و توانمندی قابل اثبات شرکت انجام شود.
برای انتخاب صحیح، ابتدا محصول را دقیق تعریف کنید، سپس کاربرد و مشخصات فنی آن را مشخص کنید، نقش شرکت در زنجیره تأمین را تعیین کنید و استانداردها و مدارک مرتبط را بررسی کنید.
بعد از آن، رده‌های موجود را با محصول واقعی تطبیق دهید.
اگر رده مناسبی وجود داشت، انتخاب باید بر اساس بیشترین تطابق فنی انجام شود.
اما اگر محصول در هیچ‌یک از دسته‌های موجود جایگاه مناسبی نداشت، انتخاب یک رده نامرتبط راه‌حل مناسبی نیست و باید فرآیند درخواست ایجاد رده محصول جدید و شرایط آن در سازمان مقصد بررسی شود.
در نهایت، هدف از انتخاب رده محصول نباید ثبت بیشترین تعداد دسته باشد؛ بلکه باید این باشد که محصول، توانمندی شرکت و مدارک ارائه‌شده در یک ساختار منسجم و قابل دفاع قرار بگیرند.
به همین دلیل، پیش از ثبت نهایی بهتر است اطلاعات محصول، مستندات فنی و رده انتخاب‌شده یک بار با یکدیگر تطبیق داده شوند.
پتروکاران فردا در حوزه ثبت و پیگیری وندورلیست صنایع مختلف از جمله وندورلیست نفت، گاز، وندورلیست پتروشیمی، فولاد، مس، مترو و توانیر فعالیت دارد و در سایت خود نیز اطلاعات و اطلاعیه‌های مرتبط با فرآیندهای وندورلیست و رده‌های محصول را منتشر می‌کند.
سوالات متداول
رده محصول در وندورلیست چیست؟
رده محصول دسته‌بندی تخصصی کالا یا تجهیزی است که شرکت قصد دارد آن را به‌عنوان محصول قابل تولید یا تأمین معرفی کند.
چگونه رده محصول مناسب را انتخاب کنیم؟
ابتدا باید ماهیت محصول، کاربرد، مشخصات فنی، استانداردها و مدارک آن مشخص شود و سپس این اطلاعات با رده‌های موجود تطبیق داده شوند.
آیا موضوع فعالیت شرکت همان رده محصول است؟
خیر. موضوع فعالیت یک مفهوم حقوقی و ثبتی است، در حالی که رده محصول یک دسته‌بندی تخصصی برای کالا یا تجهیز است.
آیا داشتن ISO برای انتخاب رده محصول کافی است؟
خیر. ISO تنها بخشی از مستندات شرکت است و برای انتخاب رده باید ماهیت محصول، مشخصات فنی، کاربرد و سایر مدارک نیز بررسی شوند.
اگر رده مناسب محصول در وندورلیست وجود نداشته باشد چه کنیم؟
نباید صرفا یک رده نامرتبط انتخاب شود. ابتدا باید بررسی شود که آیا سازمان مقصد فرآیند درخواست ایجاد رده محصول جدید دارد یا خیر.
آیا امکان درخواست ایجاد رده محصول جدید وجود دارد؟
بسته به سازمان و ساختار وندورلیست، ممکن است چنین فرآیندی وجود داشته باشد. در وب‌سایت پتروکاران فردا نیز اطلاعیه‌ها و فرم‌های مرتبط با درخواست ایجاد رده محصول جدید منتشر شده‌اند.
آیا می‌توان چند رده محصول را انتخاب کرد؟
در صورت داشتن چند خانواده محصول و برخورداری از توانمندی و مدارک مرتبط، ممکن است امکان انتخاب چند رده وجود داشته باشد؛ اما شرایط دقیق باید بر اساس ضوابط سازمان مقصد بررسی شود.
آیا انتخاب رده محصول به معنی تأیید شرکت است؟
خیر. انتخاب رده تنها بخشی از فرآیند معرفی و ارزیابی شرکت است و به معنی تأیید نهایی یا تضمین دریافت سفارش نیست.
آیا سابقه پروژه در انتخاب رده محصول مهم است؟
سابقه پروژه می‌تواند برای اثبات تجربه شرکت در حوزه محصول مفید باشد، اما به‌تنهایی تعیین‌کننده رده محصول نیست.
آیا نام برند در انتخاب رده محصول مهم است؟
برند می‌تواند یکی از اطلاعات شناسایی محصول باشد، اما رده محصول باید بر اساس ماهیت فنی، کاربرد و مشخصات واقعی کالا تعیین شود.
آیا می‌توان همه محصولات شرکت را در یک رده ثبت کرد؟
اگر محصولات از نظر ماهیت فنی متفاوت باشند، بهتر است هر خانواده محصول به‌صورت جداگانه بررسی شود و هر کدام در رده متناسب قرار گیرد.
برای درخواست ایجاد رده محصول جدید چه مدارکی لازم است؟
مدارک دقیق به سازمان مقصد و فرآیند مربوط بستگی دارد، اما معمولاً اطلاعات دقیق محصول، مشخصات فنی، کاربرد، استانداردها، کاتالوگ، دیتاشیت و توضیح تفاوت محصول با رده‌های موجود برای بررسی اولیه اهمیت دارند.
مهم‌ترین اشتباه در انتخاب رده محصول چیست؟
یکی از مهم‌ترین اشتباهات، انتخاب رده صرفا بر اساس شباهت نام یا عنوان کلی فعالیت شرکت، بدون بررسی ماهیت فنی محصول و مدارک قابل ارائه است.
توجه: فرآیندها، فرم‌ها، دامنه شمول و الزامات وندورلیست ممکن است توسط سازمان یا سامانه مربوط به‌روزرسانی شوند. بنابراین برای اقدام عملی، آخرین دستورالعمل‌ها و اطلاعیه‌های مرجع مربوط به همان وندورلیست باید ملاک قرار گیرد.
